ตาแห้ง? กดจุด ชาบำรุง

ตาแห้งจากการใช้มือถือ? แพทย์แผนจีนมีคำตอบ

ในยุคที่สมาร์ทโฟนกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน อาการตาแห้ง อ่อนล้า และมองเห็นไม่ชัดเจน จึงกลายเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในหมู่คนทั่วไป ในมุมมองของแพทย์แผนจีน สุขภาพของดวงตานั้นมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับ ‘เลือดตับ (肝血)’ และ ‘สาระสำคัญไต (腎精)’ คัมภีร์หวงตี้เน่ยจิงกล่าวไว้ว่า ‘ตับเปิดทวารที่ดวงตา’ และ ‘ไตควบคุมรูม่านตา’ ซึ่งหมายความว่า หากเลือดตับสมบูรณ์และสาระสำคัญไตเพียงพอ ดวงตาก็จะได้รับการบำรุงอย่างเต็มที่ ทำให้มองเห็นได้ชัดเจนและสดใส การจ้องหน้าจอเป็นเวลานานจะทำให้เลือดตับและสาระสำคัญไตถูกใช้ไปอย่างสิ้นเปลือง ประกอบกับการนั่งนิ่งๆ เป็นเวลานาน ทำให้การไหลเวียนของชี่และเลือด (氣血) แย่ลง ดวงตาจึงเกิดอาการแห้งและไม่สบายได้ง่าย

การกดจุด: วิธีบรรเทาอาการฉุกเฉินสำหรับดวงตา

เมื่อดวงตารู้สึกอ่อนล้าและแห้ง สามารถกดจุดต่อไปนี้ โดยใช้นิ้วหัวแม่มือหรือนิ้วชี้คลึงเบาๆ บริเวณจุดละ 1-2 นาที จนรู้สึกตึงๆ หรือปวดหน่วงๆ จะช่วยบรรเทาอาการไม่สบายได้อย่างรวดเร็ว:

1. จุดจิงหมิง (睛明穴): อยู่บริเวณรอยบุ๋มเหนือหัวตาเล็กน้อย การกดเบาๆ ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเส้นลมปราณรอบดวงตา บรรเทาอาการตาแห้งและน้ำตาไหล

2. จุดจ้านจู๋ (攢竹穴): อยู่บริเวณรอยบุ๋มที่ขอบคิ้วด้านใน การกดจุดช่วยบรรเทาอาการอ่อนล้าของดวงตาและปวดศีรษะ

3. จุดไท่หยาง (太陽穴): อยู่บริเวณรอยบุ๋มที่อยู่ห่างจากกึ่งกลางระหว่างหางคิ้วและหางตาไปทางด้านหลังประมาณ 1 นิ้วมือ การคลึงจุดช่วยให้สดชื่น ลดอาการปวดตึงรอบดวงตา

4. จุดเหอกู่ (合谷穴): อยู่บริเวณง่ามนิ้วหัวแม่มือและนิ้วชี้บนหลังมือ เป็นจุดสำคัญทั่วร่างกายที่ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือดให้ขึ้นไปหล่อเลี้ยงดวงตา มีประโยชน์อย่างมากสำหรับผู้ที่ใช้สายตามากเกินไป

3 ชาสมุนไพรบำรุงสายตา เพื่อดวงตาที่สดใส

นอกจากการกดจุดแล้ว ในชีวิตประจำวันยังสามารถบำรุงดวงตาด้วยการดื่มชาสมุนไพรได้อีกด้วย ชาสมุนไพรทั้งสามชนิดนี้หาวัตถุดิบได้ง่าย และเหมาะสำหรับผู้ที่ใช้สายตาเป็นเวลานาน:

1. ชาเก๋ากี้กับเก๊กฮวย (枸杞菊花茶): ใช้เก๋ากี้ 10 กรัม และเก๊กฮวย 5 กรัม ชงด้วยน้ำร้อน 5 นาที เก๋ากี้ช่วยบำรุงตับและไต เพิ่มสาระสำคัญ บำรุงสายตา ส่วนเก๊กฮวยช่วยระบายความร้อนจากตับและบำรุงสายตา การผสมผสานกันนี้ช่วยบำรุงหยินและลดความร้อน เหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการตาแห้งและปากแห้ง

2. ชาเมล็ดชุมเห็ดไทย (決明子茶): ใช้เมล็ดชุมเห็ดไทยคั่ว 10 กรัม ชงด้วยน้ำร้อน 10 นาที เมล็ดชุมเห็ดไทยช่วยระบายความร้อนจากตับและช่วยให้ขับถ่ายสะดวก มีประสิทธิภาพเป็นพิเศษสำหรับผู้ที่มีภาวะไฟตับมาก ตาแดง และท้องผูก

3. ชาลูกหม่อน (桑椹茶): ใช้ลูกหม่อนแห้ง 10 กรัม ชงด้วยน้ำร้อน 5 นาที ลูกหม่อนช่วยบำรุงตับและไต บำรุงเลือดและสายตา เหมาะสำหรับผู้ที่มีภาวะหยินของตับและไตพร่อง ตาแห้ง และมีอาการปวดเมื่อยเอวและเข่า

เคล็ดลับการดูแลดวงตาในชีวิตประจำวัน

นอกจากการกดจุดและดื่มชาสมุนไพรแล้ว แพทย์แผนจีนยังเน้นย้ำหลักการ ‘สามส่วนรักษา เจ็ดส่วนบำรุง’ (三分治，七分養) แนะนำให้พักสายตา 5 นาที ทุกๆ 30 นาทีที่ใช้สายตา โดยมองออกไปไกลๆ หรือหลับตาพักผ่อน ในเวลาปกติ สามารถทำท่า ‘ประคบตาด้วยฝ่ามือ’ (熨目) โดยการถูฝ่ามือทั้งสองข้างให้เกิดความร้อน แล้วนำมาประคบเบาๆ บนเปลือกตาที่ปิดอยู่ ทำซ้ำ 5 ครั้ง จะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของชี่และเลือดรอบดวงตาได้ ด้านอาหาร ควรรับประทานผักใบเขียวเข้ม แครอท งาดำ และอาหารอื่นๆ ที่ช่วยบำรุงตับและไตให้มากขึ้น หากอาการไม่สบายตาคงอยู่หรือแย่ลง ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง